İlaç Piyasasında Sahtecilik
23 Ekim 2017
Health Technology Assessment In Turkey
30 Ekim 2017Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi (STD – Health Technology Assessment, HTA), kaynakların doğru ve verimli kullanımını sağlamak için yapılan bilim ve teknolojinin sağlık sektöründe kullanımının sistematik değerlendirmesidir.
STD, ilaçları, tıbbi cihazları, ameliyat yöntemleri ve sağlık hizmetleri sistemlerini tıbbi, sosyal, ekonomik ve etik açısından incelemektedir. Örneğin; yeni bir ilaç piyasaya sürüleceği zaman sağlık teknolojisi değerlendirmesi yapılır. Bu değerlendirmede varsa o ilacın piyasadaki eşdeğerleri incelenir. HTA, fiyat-fayda analizi yaparak fiyatlandırma ve geri ödeme işlemlerini destekler.
STD, yetkililere, süreç politikaları oluştururken sağlık hizmetleri ile ilgili bilgi ve destek sağlar. HTA ile bir konu hakkında paydaşlardan farklı farklı görüşler alınır. Alınan bu görüşlerle yetkililer daha doğru kararlar alabilirler.
Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesinin, her ülke için özelleşmiş, şeffaf, bütünleşik, yenilikçi, kapsamlı ve adil olması beklenir. STD’yi yapabilmek için birçok farklı yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemlerden en çok kullanılanı fiyat – QALY (Kalite Ayarlı Yaşam Yılı)’dır. QALY, zamana bağlı yaşam kalitesini veren bir sağlık indeksidir. 0 QALY ölüme eşdeğerken, 1 QALY 1 yıllık mükemmel sağlığa eşdeğerdir. 5 QALY ise, 1 kişi için 5 yıllık mükemmel sağlıkla yaşam ya da 5 kişi için 1 yıllık mükemmel sağlıkla yaşamdır.
Bu yöntemle QALY değeri belirlenen ilaç ya da operasyon etkisinin fiyatı adil bir şekilde değerlendirilerek belirlenebilmektedir.
Türkiye’de, Sağlık Teknolojisi Değerlendirmeleri, T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır.
Değerlendirmenin yapılabilmesi için öncelikle o konu ile ilgili daha önce sağlık teknolojisi değerlendirmesi hakkında yayınlanmış raporlar incelenir. İncelenecek sağlık teknolojisinin özelliklerine göre soru listeleri oluşturulur. Daha sonra klinik değerlendirmelere yönelik literatür taramasının yapılır ve bir rapor hazırlanır. Rapor sonrası incelen sağlık teknolojisinin ekonomik, sosyal, etik, kurumsal ve hukuki incelemesi yapılarak değerlendirme tamamlanır.*
Bu sürecin doğru ve verimli tamamlanması için şeffaflık temel ilke olarak benimsenir.
* T.C. Sağlık Bakanlığı STD Daire Başkanlığı Resmi Websitesi, http://www.hta.gov.tr/
