Tedarik Zinciri Güvenliği ve İzlenebilirlik

Türkiye, standart altı ilaçlar ve barkod dolandırıcılığı konusundaki şikayetleri ele almak amacıyla her bir farmasötik ürüne ait tüm birimler için ulusal ölçekte bir izleme ve takip planı hazırlamayı zorunlu kıldı. Türkiye İlaç Takip Sistemi’nin (İTS), ilk fazı 2010 yılı Ocak ayında, ikinci fazı ise 2012 yılında faaliyete başlamıştır. Bu alanda dünyada ilk ve tek yazılım olan İTS hala aktif olarak kullanılmakta ve bir çok ülke tarafından takdir edilmektedir.

İTS’nin amacı; ilaçların üreticiden hastalara en doğru ve en güvenli şekilde ulaşmasını sağlamaktır. Birimlerin serileştirilmesi için DataMatrix kodları kullanılırken, farmasötik ürünlerin izini sürmek tedarik zincirinin her aşamasında madde seviyesinde bilgi toplayarak elde edilmiştir.

İlaç Takip Sistemi üç temel prensibe göre çalışıyor:

• Birim olarak ilaçların izlenmesini sağlayacak şekilde üretilen veya ithal edilen her bir ilaç ünitesine bir DataMatris kodu eklemek;
• Paket Gönderim Sistemi aracılığıyla ulaştırma birimi ve paydaşların sistmlerinde yer alan ilaç birimleri arasındaki hiyerarşik ilişkiyi içeren XML dosyalarının paylaşımı;
• İlaç birimleri ve bunların DataMatris bilgileriyle ilgili tüm işlemleri ITS’ye bildirmek.

İzlenebilirlik amacıyla kullanılan benzersiz tanımlayıcı hem ilaç barkod numarasının (GTIN: Global Ticaret Öğe Numarası) ve seri numarasının (SN: Seri Numarası) kombinasyonu ile oluşturulmuştur.

Seri hale getirilen kayıt verilerine; Parti Numarası (Batch Number) ve Son Kullanma Tarihi (Expiration Date) de eklenmiş ve elde edilen bilgiler ilaç paketi üzerine basılarak hazırlanmıştır. DataMatrix (2D Barkod) kullanımı, tüm bu bilgilerin belirli araçlarla erişilebilen küçük bir alanda depolanmasına izin vermiştir.

İTS sistemi ilaç birimlerinin her bir işlem aşamasında üretimlerinden tüketime duyurular gönderir ve ilgili verileri bir veritabanında saklar. Tedarik zincirinin her aşamasında ilgili paydaşlar ilaç birimlerindeki bilgilerin son durumunu ve sahipliğini ITS’ye aktarır. Bildirimler, ilaç üreticileri, ithalatçıları ve ihracatçıları, depolar, eczaneler, hastaneler ve doktorlar ile geri ödeme şirketleri için zorunludur.

İTS sisteminin halk sağlığının ve tıbbın tedarik zinciri bütünlüğünün korunması için başarılı bir araç olduğu bildirilmiş ve eşsiz izlenebilirlik planı ile Türkiye’de sahte ilaçlarla mücadelede önemli ilerleme sağlamıştır. Ayrıca vergi dolandırıcılığını da önlemiş olup, devletin sağlık harcamaları için yılda 1 milyar dolar tasarruf sağlamıştır.*

İzlenebilirlik Nasıl Fayda Sağlar?

• Kupür sahteciliğini ortadan kaldırarak sahte ilaçların kullanımı engeller;
• Akılcı ilaç kullanımını destekler ve piyasa kontrolü için ilaçlar hakkında veri sağlar;
• Toplanan veriler sayesinde piyasa kontrolünün sağlar;
• İlaçların hareketlerini veri halinde görerek politikalar/sonuçlar üretir;
• Çalışmaların standartlaştırılması ve bu standardizasyonun otomasyon ile desteklenmesini sağlar.

*Further information on the ITS project in Turkey http://www.gs1.org/docs/…Turkey.pdf

** http://www.unicri.it/…Ensuring_supply_chain_security_report.pdf